{"id":3790,"date":"2013-06-05T21:08:26","date_gmt":"2013-06-05T18:08:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.koraykey.com\/?p=3790"},"modified":"2013-06-05T21:16:32","modified_gmt":"2013-06-05T18:16:32","slug":"linux-isletim-sistemlerinde-kullanici-ve-grup-yonetimi-yapilandirmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.koraykey.com\/?p=3790","title":{"rendered":"Linux \u0130\u015fletim Sistemlerinde Kullan\u0131c\u0131 ve Grup Y\u00f6netimi Yap\u0131land\u0131rmas\u0131"},"content":{"rendered":"

\"LinuxAll\"<\/a><\/p>\n

Bu makalemizde “Linux \u0130\u015fletim Sistemlerinde Kullan\u0131c\u0131 ve Grup Y\u00f6netimi Yap\u0131land\u0131rmas\u0131” konusunu inceleyece\u011fiz. Linux i\u015fletim sistemleri \u00e7ok kullan\u0131c\u0131l\u0131 (multiuser) i\u015fletim sistemi olarak tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Linux i\u015fletim sistemleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan uygulamalar\u0131n bir \u00e7o\u011fuda, sistemle etkile\u015fime ge\u00e7mek ve i\u015flemleri y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in kullan\u0131c\u0131lar olu\u015ftururlar. \u00d6rne\u011fin Oracle veritaban\u0131 sunucusunun “oracle” ad\u0131nda bir kullan\u0131c\u0131s\u0131 mevcuttur. Bununla birlikte sistemde olu\u015fturulan her bir kullan\u0131c\u0131 ad\u0131yla birlikte birde, bu kulan\u0131c\u0131 ad\u0131na uygun bir de grup olu\u015fturulur. Varsay\u0131lan ayar olarak kullan\u0131c\u0131lar kendi isimlerine uygun gruplara \u00fcye yap\u0131l\u0131rlar. \u00c7e\u015fitli g\u00f6revleri yerine getirmek i\u00e7in kullan\u0131c\u0131lardan ba\u011f\u0131ms\u0131z gruplar da olu\u015fturulabilir. Daha sonra bu gruplara belirli kullan\u0131c\u0131lar \u00fcye olabilirler. Kullan\u0131c\u0131lar ve gruplar, dosyalar\u0131n ve dizinlerin sahipli\u011fini alabilirler. Dosya ve dizinlerin sahipleri bu belirli dizinlere eri\u015fim i\u00e7in tam yetkili olurlar. Dosya ve dizin eri\u015fimlerini kavrayabilmek i\u00e7in sistem idaresinin en temel i\u015fi olan kullan\u0131c\u0131 ve grup y\u00f6netimini anlamak gerekir.<\/span><\/p>\n

A-) Gruplar\u0131n Y\u00f6netimi<\/span><\/strong><\/p>\n

Gruplar\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in “groupadd”, “groupmod” ve “groupdel” komutlar\u0131 kullan\u0131l\u0131r. Bu komutlar “\/etc\/group” dosyas\u0131n\u0131 i\u015fler. Kullan\u0131c\u0131 y\u00f6netiminde oldu\u011fu gibi e\u011fer “shadow” \u015fifreleme kullan\u0131l\u0131yorsa parolalar “\/etc\/gshadow” dosyas\u0131nda tutulur. Gruplar i\u00e7lerinde bir \u00e7ok kullan\u0131c\u0131y\u0131 bar\u0131nd\u0131rabilirler. Yeni bir grup olu\u015fturmak i\u00e7in groupadd komutunu kullan\u0131r\u0131z.<\/span><\/p>\n

1. Grup yaratma i\u015flemleri i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 kullanabiliriz.<\/span><\/p>\n

-- Grup olu\u015fturmak i\u00e7in \"groupadd\" komutu kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/span>\r\n\r\n# groupadd dba<\/span>\r\n\r\n-- Olu\u015fturulan bir grubu sorgulamak ve bilgilerini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutu\r\nkullanabiliriz.<\/span>\r\n\r\n# cat \/etc\/group | grep dba<\/span>\r\ndba:x:500:<\/span>\r\n\r\n-- Grup olu\u015ftururken GID atamas\u0131 yapmak istiyorsak a\u015fa\u011f\u0131daki komutla ID atayarak\r\ngrup yaratabiliriz.<\/span>\r\n\r\n# groupadd -g 1000 dba<\/span><\/pre>\n
2. Mevcut bir grup \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklik yapmak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 kullanabiliriz.<\/span><\/p>\n
-- Mevcut bir grup \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklik yapmak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutu kullanabiliriz.<\/span>\r\n\r\n-- Mevcut bir grubun id'sini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# groupmod -g 2000 dba<\/span>\r\n\r\n-- Mevcut bir grubun ismini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# groupmod -n yeni_dba dba<\/span><\/pre>\n
3. Bir gruba kullan\u0131c\u0131 eklemek veya \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 kullanabiliriz. Ayr\u0131ca bir gruba parola atayabiliriz. Bu parola ile kullan\u0131c\u0131lar gruba eklenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sistem atanm\u0131\u015f parolay\u0131 soracakt\u0131r. Bu parola girilmeden bir kullan\u0131c\u0131 o gruba \u00fcye olamayacakt\u0131r.
\n<\/span><\/p>\n
-- Kullan\u0131c\u0131y\u0131 gruba \u00fcye yapmak i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# gpasswd -a koraykey dba<\/span>\r\n\r\n-- Kullan\u0131c\u0131y\u0131 gruptan \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# gpasswd -d koraykey dba\r\n\r\n-- Bir gruba parola atamak i\u00e7in\r\n\r\n# gpasswd dba\r\nChanging the password for group oinstall\r\nNew Password: **********\r\nRe-enter new password: **********\r\n\r\n-- Bu i\u015flemden sonra \u00f6rne\u011fin \"oracle\" kullan\u0131c\u0131s\u0131 ile sisteme ba\u011fl\u0131yken\r\n\"root\" kullan\u0131c\u0131s\u0131na ge\u00e7meden bir gruba \u00fcye olabilmek i\u00e7in\r\n\r\n$ newgrp oinstall\r\nPassword: **********<\/span><\/pre>\n
4. Gruplar\u0131 silmek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 kullanabiliriz.<\/span><\/p>\n
-- Bir grubu silmek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# groupdel yeni_dba<\/span><\/pre>\n
5. Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z komutlar\u0131n i\u015fimize yarayacak parametrelerini inceleyebiliriz.<\/span><\/p>\n
-- groupadd komutunun parametrelerini incelemek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# groupadd --help<\/span>\r\n\r\nUsage: groupadd [options] GROUP<\/span>\r\n\r\nOptions:<\/span>\r\n  -f, --force                   exit successfully if the group already exists,<\/span>\r\n                                and cancel -g if the GID is already used<\/span>\r\n  -g, --gid GID                 use GID for the new group<\/span>\r\n  -h, --help                    display this help message and exit<\/span>\r\n  -K, --key KEY=VALUE           override \/etc\/login.defs defaults<\/span>\r\n  -o, --non-unique              allow to create groups with duplicate<\/span>\r\n                                (non-unique) GID<\/span>\r\n  -p, --password PASSWORD       use this encrypted password for the new group<\/span>\r\n  -r, --system                  create a system account<\/span>\r\n\r\n-- groupmod komutunun parametrelerini incelemek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# groupmod --help<\/span>\r\nUsage: groupmod [options] GROUP<\/span>\r\n\r\nOptions:<\/span>\r\n  -g, --gid GID                 change the group ID to GID<\/span>\r\n  -h, --help                    display this help message and exit<\/span>\r\n  -n, --new-name NEW_GROUP      change the name to NEW_GROUP<\/span>\r\n  -o, --non-unique              allow to use a duplicate (non-unique) GID<\/span>\r\n  -p, --password PASSWORD       change the password to this (encrypted)<\/span>\r\n                                PASSWORD<\/span>\r\n\r\n-- gpasswd komutunun parametrelerini incelemek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# gpasswd<\/span>\r\nUsage: gpasswd [option] GROUP<\/span>\r\n\r\nOptions:<\/span>\r\n  -a, --add USER                add USER to GROUP<\/span>\r\n  -d, --delete USER             remove USER from GROUP<\/span>\r\n  -r, --remove-password         remove the GROUP's password<\/span>\r\n  -R, --restrict                restrict access to GROUP to its members<\/span>\r\n  -M, --members USER,...        set the list of members of GROUP<\/span>\r\n  -A, --administrators ADMIN,...<\/span>\r\n                                set the list of administrators for GROUP<\/span>\r\nExcept for the -A and -M options, the options cannot be combined.<\/span>\r\n\r\n-- groupdel komutunun parametresi bulunmamaktad\u0131r. Kullan\u0131m\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir.<\/span>\r\n\r\n# groupdel<\/span>\r\nUsage: groupdel group<\/span><\/pre>\n
B-) Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n Y\u00f6netimi<\/span><\/strong><\/p>\n
Kullan\u0131c\u0131 y\u00f6netimi i\u00e7in kullan\u0131lan komutlar \u201cuseradd\u201d , \u201cusermod\u201d ve \u201cuserdel\u201d dir. Bu komutlar “\/etc\/passwd” dosyas\u0131nda girdiler olu\u015fturur ve bu girdileri d\u00fczenler. “passwd” ve “shadow” dosyalar\u0131 hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamay\u0131 yaz\u0131m\u0131z\u0131n devam\u0131nda bulabileceksiniz.<\/span><\/p>\n
1. Kullan\u0131c\u0131 yaratmak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 kullanabiliriz.<\/span><\/p>\n
-- Yeni kullan\u0131c\u0131 yaratmak i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# useradd koraykey<\/span>\r\n\r\n-- Yeni kullan\u0131c\u0131 yarat\u0131rken uid ve \u00fcye olaca\u011f\u0131 grubu belirleyerek yaratmak i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# useradd koraykey -u 600 -g dba\r\n\r\nBu i\u015flemle \"koraykey\" isimli bir kullan\u0131c\u0131 olu\u015fturduk, \"uid 600\" olarak atad\u0131k ve\r\nbu kullan\u0131c\u0131y\u0131 \"dba\" grubuna \u00fcye yapt\u0131k.<\/span><\/pre>\n
2. Yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z kullan\u0131c\u0131ya veya varolan bir kullan\u0131c\u0131ya parola atamak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutu kullanabiliriz.<\/span><\/p>\n
-- Yeni yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z veya varolan bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n parolas\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# passwd oracle<\/span>\r\n\r\nChanging password for user oracle.<\/span>\r\nNew password: **********<\/span>\r\nRetype new password: **********<\/span>\r\npasswd: all authentication tokens updated successfully.<\/span><\/pre>\n
3. Kullan\u0131c\u0131 hesaplar\u0131 \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklik yapmak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 kullanabiliriz.<\/span><\/p>\n
-- Mevcut bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n uid'si ve grubunu de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# usermod -u 601 -g users koraykey<\/span>\r\n\r\n-- usermod komutunda s\u0131k kullan\u0131labilecek parametrelerimiz a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir.<\/span>\r\n\r\n-p parola\u00a0\tBir parola ayarlar..<\/span>\r\n-s kabuk\u00a0\tBir kabuk Varsay\u0131lan durumda BASH dir.<\/span>\r\n-g grup_ad\u0131\u00a0\tBir grup ayarlar<\/span>\r\n-c yorum\u00a0\tHesap ile ilgili yorum ekler.<\/span>\r\n-u kul_id\u00a0\tKullan\u0131c\u0131n\u0131n id numaras\u0131n\u0131 ayarlar.<\/span>\r\n-e aa\/gg\/yy\u00a0\tHesap i\u00e7in bir dolum s\u00fcresi ayarlar . Varsay\u0131lan durumda<\/span>\r\n\t\tkullan\u0131lmaz.<\/span>\r\n-f g\u00fcn\t\tHesap s\u00fcresi dolduktan sonra bir hesab\u0131n daha ka\u00e7 g\u00fcn aktif\r\n\t\t<\/span>kalaca\u011f\u0131n\u0131 belirler.<\/span><\/pre>\n
4. Varolan bir kullan\u0131c\u0131y\u0131 sistemden silmek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 kullanabiliriz.<\/span><\/p>\n
-- Kullan\u0131c\u0131y\u0131 sistemden silmek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# userdel koraykey<\/span>\r\n\r\n-- Kullan\u0131c\u0131y\u0131 ve home dizinini sistemden silmek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# userdel -r koraykey<\/span><\/pre>\n
5. Sistemdeki bir kullan\u0131c\u0131y\u0131 kilitlemek veya a\u00e7mak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 kullanabiliriz.<\/span><\/p>\n
-- Kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131n\u0131 kilitlemek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# usermod -L koraykey<\/span>\r\n\r\n-- Kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131n\u0131 a\u00e7mak i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# usermod -U koraykey<\/span><\/pre>\n
6. Kullan\u0131c\u0131 ilkelerini (parola s\u00fcresi vb.) belirlemek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 kullanabiliriz.<\/span><\/p>\n
-- Sistemdeki bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n ilkelerini sorgulamak i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# chage -l koraykey<\/span>\r\nLast password change                                    : Jun 05, 2013<\/span>\r\nPassword expires                                        : never<\/span>\r\nPassword inactive                                       : never<\/span>\r\nAccount expires                                         : never<\/span>\r\nMinimum number of days between password change          : 0<\/span>\r\nMaximum number of days between password change          : 99999<\/span>\r\nNumber of days of warning before password expires       : 7<\/span>\r\n\r\n-- Sistemdeki bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n parola s\u00fcresinin belli bir tarihte dolmas\u0131 i\u00e7in\r\n(YYYY\/AA\/GG)<\/span>\r\n\r\n# chage \u2013E 2013\/10\/22 koraykey<\/span>\r\n\r\n-- Sistemdeki bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n 30 g\u00fcnde bir de\u011fi\u015ftirilmesi ve 30 g\u00fcn\u00fcn dolmas\u0131na\r\n5 g\u00fcn kala uyar\u0131 vermesi i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# chage -M 30 -W 5 koraykey<\/span>\r\n\r\n-- Bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n parolas\u0131n\u0131n hemen de\u011fi\u015ftirilmeye zorlanmas\u0131 i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# chage -d 0 koraykey<\/span><\/pre>\n
7. Kullan\u0131c\u0131lar aras\u0131 ge\u00e7i\u015f i\u015flemini (switch user) a\u015fa\u011f\u0131daki komutlarla yapabiliriz.<\/span><\/p>\n
-- Root kullan\u0131c\u0131s\u0131ndan ba\u015fka bir kullan\u0131c\u0131ya ge\u00e7me i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n[root@koraykey-lnx ~]# su - oracle<\/span>\r\n\r\n[oracle@koraykey-lnx ~]$<\/span>\r\n\r\n-- Oracle vb. kullan\u0131c\u0131dan \"root\" kullan\u0131c\u0131s\u0131na ge\u00e7mek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n[oracle@koraykey-lnx ~]$ su -<\/span>\r\nPassword: **********<\/span>\r\n[root@koraykey-lnx ~]# <\/span>\r\n\r\n-- Bir y\u00f6netici hesab\u0131ndan di\u011fer bir kullan\u0131c\u0131ya ge\u00e7erken bizden parola\r\nsormayacakt\u0131r. <\/span>Ancak bir kullan\u0131c\u0131dan bir y\u00f6netici hesab\u0131na ge\u00e7mek i\u00e7in \r\ny\u00f6netici hesab\u0131n\u0131n parolas\u0131n\u0131 bilmemiz gerekmektedir.<\/span><\/pre>\n
C-) Kullan\u0131c\u0131 ve Grup Y\u00f6netiminde Sistemin Kulland\u0131\u011f\u0131 Yap\u0131land\u0131rma Dosyalar\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n
1. Kullan\u0131c\u0131 i\u015flemlerinde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z dosyalardan biri “passwd” dosyas\u0131d\u0131r. Bu dosya kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ve kullan\u0131c\u0131lara ait bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fin daha tutuldu\u011fu bir dosyas\u0131d\u0131r. Kullan\u0131c\u0131 ve bu \u00f6zellikler tek sat\u0131rl\u0131k kay\u0131tlar halinde tutulur ve bu sat\u0131rlardaki herbir \u00f6zellik \u201c:\u201d i\u015fareti ile ayr\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n
-- Dosyam\u0131z\u0131 d\u00fczenlemek veya i\u00e7eri\u011fine bakmak i\u00e7in edit\u00f6r yard\u0131m\u0131yla a\u00e7abiliriz.<\/span>\r\n\r\n# vim \/etc\/passwd<\/span>\r\n\r\n-- Dosyam\u0131zda belli bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n bilgilerini g\u00f6rmek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# cat \/etc\/passwd | grep koraykey<\/span>\r\n\r\nkoraykey:x:98765:98765::\/home\/koraykey:\/bin\/bash<\/span><\/pre>\n
2. Kullan\u0131c\u0131 i\u015flemlerinde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z dosyalardan biri “shadow” dosyas\u0131d\u0131r. Passwd dosyas\u0131 bir metin dosyas\u0131d\u0131r ve fazla g\u00fcvenilir de\u011fildir. Bu dosyaya ula\u015fan bir ki\u015fi bu dosyadaki \u015fifreleri de\u011fi\u015ftirebilir yada \u00e7\u00f6zebilir. Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131n\u0131n bir \u00e7o\u011fu “shadow” g\u00fcvenli\u011fi ile birlikte gelir. Shadow g\u00fcvenli\u011fi parolalar\u0131 “\/etc\/shadow” adl\u0131 bir dosyada saklar. Parolalar\u0131 bu dosyaya yazmadan \u00f6nce, \u00fcst d\u00fczey algoritmalar kullanarak bu parolalar\u0131 \u015fifreler. Bu fonksiyon MD5-tabanl\u0131 olarak maksimum 34 karakterlik bir \u015fifre \u00fcretir. \u00dcretilen karakter katar\u0131 $1$ ile ba\u015flar ve bundan sonra gelebilecek maksimum 8 karakterlik k\u0131s\u0131mda da salt de\u011feri yer al\u0131r. Salt de\u011feri $ ile son bularak daha sonra gelen 22 karakter ile katar tamamlan\u0131r.<\/span><\/p>\n
-- Katar\u0131n yap\u0131s\u0131 \u015fu \u015fekildedir<\/span>\r\n\r\n$1$<maksimum_sekiz_karakterlik_salt_de\u011feri>$<yirmi_iki_karakterlik_kullan\u0131c\u0131_parolas\u0131><\/span><\/pre>\n
3. Kullan\u0131c\u0131 i\u015flemlerinde sistemin kulland\u0131\u011f\u0131 “\/etc\/skel” dizini bir kullan\u0131c\u0131 ekledi\u011fimizde bu kullan\u0131c\u0131 i\u00e7in oturum a\u00e7ma, kapatma ve ba\u015flang\u0131\u00e7 dosyalar\u0131n\u0131n bir kopyas\u0131n\u0131 temin etmemiz gerekir. Bu dosyalar “.bash_profile”, “bashrc” ve “.bash_logout” dosyalar\u0131d\u0131r. Sisteme bir kullan\u0131c\u0131 ekledi\u011fimizde useradd komutu bu dosyalar\u0131 “\/etc\/skel” dizininden kullan\u0131c\u0131n\u0131n ana dizinine kopyalar. Sistem y\u00f6neticisi olarak , bu dosyalar\u0131 diledi\u011fimiz \u015fekilde de\u011fi\u015ftirebiliriz. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n home dizinlerinde olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fimiz dosyalar\u0131 ve dizinleri “\/etc\/skel” klas\u00f6r\u00fc alt\u0131nda olu\u015fturmam\u0131z yeterli olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n
-- \"\/etc\/skel\" dizinini sorgulamak i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# ls -al \/etc\/skel<\/span>\r\n\r\n-- \u00d6rne\u011fin bir kullan\u0131c\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda atayaca\u011f\u0131m\u0131z sistem de\u011fi\u015fkenlerinin yeni<\/span>\r\nkullan\u0131c\u0131ya kopyalanmas\u0131 i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# vim \/etc\/skel\/.bash_profile<\/span>\r\n\r\ndosyas\u0131n\u0131 a\u00e7arak i\u00e7erisine atayaca\u011f\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fkenleri yazabiliriz.<\/span>\r\n\r\n-- \u00d6rne\u011fin sistemimizde Oracle Veritaban\u0131 kurulu ve bu de\u011fi\u015fkenlerin kullan\u0131c\u0131ya<\/span>\r\natanmas\u0131n\u0131 istiyorsak a\u015fa\u011f\u0131daki gibi de\u011fi\u015fkenlerimizi bu dosyaya yazabiliriz.<\/span>\r\nBu \u015fekilde yeni kullan\u0131c\u0131 olu\u015fturdu\u011fumuzda profil dosyas\u0131na bu de\u011fi\u015fkenler otomatik<\/span>\r\ngelecektir.<\/span>\r\n\r\n# Oracle Environment<\/span>\r\n\r\nORACLE_BASE=\/u01\/app\/oracle; export ORACLE_BASE<\/span>\r\nORACLE_HOME=$ORACLE_BASE\/product\/11.2.0.3\/db; export ORACLE_HOME<\/span>\r\nORACLE_SID=orcl; export ORACLE_SID<\/span>\r\nPATH=$ORACLE_HOME\/bin:$PATH; export PATH<\/span><\/pre>\n
4. Kullan\u0131c\u0131 ve grup yarat\u0131rken kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z “\/etc\/login.defs” dosyas\u0131nda “useradd” ve “groupadd” komutlar\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 de\u011ferler bu dosyada saklan\u0131r. Genel olarak kullan\u0131c\u0131 parola politikalar\u0131 , en k\u00fc\u00e7\u00fck ve en b\u00fcy\u00fck kullan\u0131c\u0131 ve grup tan\u0131mlay\u0131c\u0131s\u0131 de\u011ferleri, “qmail” dizinleri ve kullan\u0131c\u0131lar kald\u0131r\u0131l\u0131rken \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak komutlar bu dosyada yer al\u0131r.<\/span><\/p>\n
-- Kullan\u0131c\u0131 veya grup yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu ilkeler a\u015fa\u011f\u0131daki dosyada bulunan<\/span>\r\nparametreler kullan\u0131larak olu\u015fturulur. E\u011fer varsay\u0131lan olarak bir kullan\u0131c\u0131<\/span>\r\nveya grup yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda parametrelerin iste\u011fimize g\u00f6re atanmas\u0131n\u0131 istiyorsak<\/span>\r\nbu dosyada de\u011fi\u015ftirece\u011fimiz ilkeleri belirlememiz gerekir. Burada de\u011fi\u015fiklik<\/span>\r\nyap\u0131ld\u0131ktan sonra bir kullan\u0131c\u0131 veya grup yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ayarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fkenler<\/span>\r\netkin olur.<\/span>\r\n\r\n# vim \/etc\/login.defs<\/span>\r\n\r\n-- Dosyas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p a\u015fa\u011f\u0131daki de\u011fi\u015fkenleri ayarlayabiliriz.<\/span>\r\n\r\n# Please note that the parameters in this configuration file control the<\/span>\r\n# behavior of the tools from the shadow-utils component. None of these<\/span>\r\n# tools uses the PAM mechanism, and the utilities that use PAM (such as the<\/span>\r\n# passwd command) should therefore be configured elsewhere. Refer to<\/span>\r\n# \/etc\/pam.d\/system-auth for more information.<\/span>\r\n#<\/span>\r\n\r\n# *REQUIRED*<\/span>\r\n#   Directory where mailboxes reside, _or_ name of file, relative to the<\/span>\r\n#   home directory.  If you _do_ define both, MAIL_DIR takes precedence.<\/span>\r\n#   QMAIL_DIR is for Qmail<\/span>\r\n#<\/span>\r\n#QMAIL_DIR      Maildir<\/span>\r\nMAIL_DIR        \/var\/spool\/mail<\/span>\r\n#MAIL_FILE      .mail<\/span>\r\n\r\n# Password aging controls:<\/span>\r\n#<\/span>\r\n#       PASS_MAX_DAYS   Maximum number of days a password may be used.<\/span>\r\n#       PASS_MIN_DAYS   Minimum number of days allowed between password changes.<\/span>\r\n#       PASS_MIN_LEN    Minimum acceptable password length.<\/span>\r\n#       PASS_WARN_AGE   Number of days warning given before a password expires.<\/span>\r\n#<\/span>\r\nPASS_MAX_DAYS   99999<\/span>\r\nPASS_MIN_DAYS   0<\/span>\r\nPASS_MIN_LEN    5<\/span>\r\nPASS_WARN_AGE   7<\/span>\r\n\r\n#<\/span>\r\n# Min\/max values for automatic uid selection in useradd<\/span>\r\n#<\/span>\r\nUID_MIN                   500<\/span>\r\nUID_MAX                 60000<\/span>\r\n\r\n#<\/span>\r\n# Min\/max values for automatic gid selection in groupadd<\/span>\r\n#<\/span>\r\nGID_MIN                   500<\/span>\r\nGID_MAX                 60000<\/span>\r\n\r\n#<\/span>\r\n# If defined, this command is run when removing a user.<\/span>\r\n# It should remove any at\/cron\/print jobs etc. owned by<\/span>\r\n# the user to be removed (passed as the first argument).<\/span>\r\n#<\/span>\r\n#USERDEL_CMD    \/usr\/sbin\/userdel_local<\/span>\r\n\r\n#<\/span>\r\n# If useradd should create home directories for users by default<\/span>\r\n# On RH systems, we do. This option is overridden with the -m flag on<\/span>\r\n# useradd command line.<\/span>\r\n#<\/span>\r\nCREATE_HOME     yes<\/span>\r\n\r\n# The permission mask is initialized to this value. If not specified, <\/span>\r\n# the permission mask will be initialized to 022.<\/span>\r\nUMASK           077<\/span>\r\n\r\n# This enables userdel to remove user groups if no members exist.<\/span>\r\n#<\/span>\r\nUSERGROUPS_ENAB yes<\/span>\r\n\r\n# Use SHA512 to encrypt password.<\/span>\r\nENCRYPT_METHOD SHA512 <\/span><\/pre>\n
5. Grup i\u015flemlerinde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z dosyalardan biri “group” dosyas\u0131d\u0131r. “\/etc\/group” dosyas\u0131na girdiler “groupadd”, “groupmod”, ve “groupdel” komutlar\u0131 ile i\u015flenir. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n tutuldu\u011fu \/etc\/passwd dosya yap\u0131s\u0131na \u00e7ok benzemektedir. Herbir grup ve \u00f6zellikleri bir sat\u0131rda tan\u0131mlan\u0131r. \u00d6zellikler \u201c:\u201d i\u015fareti ile birbirinden ayr\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6zelliklerden ilk alan grup ad\u0131n\u0131 tan\u0131mlar. \u0130kinci alanda ise parolalar tutulur. E\u011fer shadow \u015fifreleme etkinle\u015ftirilmi\u015fse parolalar bu dosya yerine “\/etc\/gshadow” dosyas\u0131nda tutulur. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan ise grup tan\u0131mlay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n tutuldu\u011fu aland\u0131r. Son alan ise grup \u00fcyelerinden olu\u015fur.<\/span><\/p>\n
-- Dosyam\u0131z\u0131 d\u00fczenlemek veya i\u00e7eri\u011fine bakmak i\u00e7in edit\u00f6r yard\u0131m\u0131yla a\u00e7abiliriz.<\/span>\r\n\r\n# vim \/etc\/group<\/span>\r\n\r\n-- Dosyam\u0131zda belli bir grup bilgilerini g\u00f6rmek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# cat \/etc\/group | grep dba<\/span>\r\ndba:x:54322:oracle<\/span><\/pre>\n
D-) Dosya ve Dizin Eri\u015fimlerinin Atamalar\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n
Kullan\u0131c\u0131lar ve gruplar kullan\u0131larak dosyalar\u0131n ve dizinlerin eri\u015fimlerini s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir. Her kullan\u0131c\u0131 kendi sahibi oldu\u011fu dosyalarda bu i\u015flemleri ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. Root kullan\u0131c\u0131s\u0131 ise t\u00fcm dosya ve dizinlerin sahipliklerini ve izinlerini de\u011fi\u015ftirebilir. Linux dosya yap\u0131s\u0131na g\u00f6re her dosyan\u0131n veya dizinin bir sahibi birde grubu bulunur. Bir dosyan\u0131n sahibi(owner) o dosya veya dizin \u00fczerinde her t\u00fcrl\u00fc de\u011fi\u015fiklik yetkisine sahip olur. Dosyay\u0131 veya dizini yeniden adland\u0131rabilir, izinlerini de\u011fi\u015ftirebilir ve silebilir. Bir dosya veya dizinin sahipli\u011fi “chown” komutu ile de\u011fi\u015ftirilir.<\/span><\/p>\n
1. Bir dizinin sahipli\u011fini bir kullan\u0131c\u0131ya atamak\u00a0i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 kullanabiliriz.<\/span><\/p>\n
-- Bir dizinin sahipli\u011fini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# chown root \/oracle<\/span>\r\n\r\n-- Bir dizinin ve i\u00e7erisindeki dosyalar\u0131n sahipli\u011fini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# chown -R root \/oracle<\/span><\/pre>\n
2. Bir dizinin sahipli\u011fini bir gruba atamak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 kullanabiliriz.<\/span><\/p>\n
-- Bir dizinin sahipli\u011fini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# chgrp oinstall \/oracle<\/span>\r\n\r\n-- Bir dizinin ve i\u00e7erisindeki dosyalar\u0131n sahipli\u011fini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in<\/span>\r\n\r\n# chgrp -R root \/oracle<\/span><\/pre>\n
3. Bir dosya veya dizin \u00fczerinde izinleri ayarlamak i\u00e7in “chmod” komutu kullan\u0131l\u0131r. Kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in “u”, gruplar i\u00e7in “g”, di\u011ferleri i\u00e7in “o”, herkes i\u00e7in “a”, okuma izni i\u00e7in “r”, yazma izni i\u00e7in “w” \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma izni i\u00e7in “x” sembolleri kullan\u0131l\u0131r. Komutun kullan\u0131m\u0131 ile ilgili a\u015fa\u011f\u0131da baz\u0131 \u00f6rnekler verilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n
-- A\u015fa\u011f\u0131daki komut ile oracle dizininin grubuna ve di\u011ferlerine okuma ve dizin\r\narama izni veriliyor.<\/span>\r\n\r\n# chmod go+rx \/oracle<\/span><\/pre>\n
4. \u00d6rnek olarak sistemimizde Oracle veritaban\u0131 kuraca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Oracle kullan\u0131c\u0131m\u0131z\u0131 ve \u00fcye olaca\u011f\u0131 gruplar\u0131 , kurulum dizinlerimizi yarat\u0131p “oracle” kullan\u0131c\u0131s\u0131na bu dizinler \u00fczerinde gerekli haklar\u0131 verelim.<\/span><\/p>\n
-- Oracle kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcye olaca\u011f\u0131 gruplar\u0131 yarat\u0131yoruz.<\/span>\r\n\r\n# groupadd oinstall<\/span>\r\n# groupadd dba<\/span>\r\n\r\n-- Oracle kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 dba ve oinstall grubuna \u00fcye yaparak yarat\u0131yoruz.\r\nBurada oracle kullan\u0131c\u0131m\u0131z\u0131n birincil grubu \"oinstall\" olacakt\u0131r.<\/span>\r\n\r\n# useradd -g oinstall -G dba oracle<\/span>\r\n\r\n-- Sistemimizde \"oracle\" kullanc\u0131s\u0131 varsa o zaman sadece yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gruplara\r\n\u00fcye yap\u0131yoruz.<\/span>\r\n\r\n# usermod -g oinstall -G dba oracle<\/span>\r\n\r\n-- Oracle kullan\u0131c\u0131m\u0131z i\u00e7in bir parola at\u0131yoruz.<\/span>\r\n\r\n# passwd oracle<\/span>\r\n\r\nChanging password for user oracle.<\/span>\r\nNew password: <\/span>\r\nRetype new password: <\/span>\r\npasswd: all authentication tokens updated successfully.<\/span>\r\n\r\n-- Oracle veritaban\u0131 kurulumu i\u00e7in dizinlerimizi yarat\u0131yoruz.<\/span>\r\n\r\n# mkdir -p \/u01\/app\/oracle\/product\/11.2.0.3\/db<\/span>\r\n\r\n-- Yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z dizinlerin sahibini oracle kullan\u0131c\u0131s\u0131 olarak de\u011fi\u015ftiriyoruz.<\/span>\r\n\r\n# chown -R oracle:oinstall \/u01<\/span>\r\n\r\n-- Yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z dizinlerde oinstall grubu i\u00e7in okuma, yazma, de\u011fi\u015ftirme,\r\nsilme ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma izinlerini veriyoruz.<\/span>\r\n\r\n# chmod -R 775 \/u01\/<\/span>\r\n\r\n-- Oracle 11.2.0.2.0 versiyonundan sonra ayr\u0131 bir dizine kurulum<\/span>\r\nyap\u0131larak upgrade etme imkan\u0131 getirdi. Yani mevcut oracle dizinleri<\/span>\r\nharicinde bir dizine kurulum yap\u0131larak mevcut dizinleri bozmadan<\/span>\r\ny\u00fckseltme imkan\u0131m\u0131z oluyor bu y\u00fczden dizinler olu\u015fturulurken<\/span>\r\n\"\/u01\/app\/oracle\/product\/11.2.0.3\/db\" gibi versiyon isimlerinide koydum<\/span>\r\nyeni bir versiyon \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda y\u00fckseltme i\u015flemi yap\u0131l\u0131rken<\/span>\r\n\"\/u01\/app\/oracle\/product\/11.2.0.4\/db\" gibi dizin yaratarak mevcut<\/span>\r\ndizinlere dokunmadan upgrade i\u015flemini yapabiliriz.<\/span><\/pre>\n
E-) Kullan\u0131c\u0131 ve Gruplar\u0131 Grafik Aray\u00fczden (gui) Y\u00f6netmek<\/span><\/strong><\/p>\n
\u0130\u015fletim sistemimizde kullan\u0131c\u0131 ve gruplar\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in bir konsol bulunmaktad\u0131r. Bu konsola eri\u015fmek i\u00e7in “System>Administration>Users and Groups” arac\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131z yeterlidir.<\/span><\/p>\n
\"UsrandGrp\"<\/a><\/p>\n
Bu makalemizde “Linux \u0130\u015fletim Sistemlerinde Kullan\u0131c\u0131 ve Grup Y\u00f6netimi Yap\u0131land\u0131rmas\u0131”n\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 ile gruplar\u0131n dosya ve dizinlere izin vermek i\u00e7in nas\u0131l atand\u0131\u011f\u0131n\u0131 inceledik. Linux i\u015fletim sistemlerinde kullan\u0131c\u0131lar ve gruplar i\u00e7in “LDAP” kullan\u0131labilir ve bir “Microsoft Windows Active Directory” dizin hizmetinden kimlik do\u011frulama i\u015flemi yap\u0131lmak \u00fczere ayarlanabilir. Bununla ilgili “Linux \u0130\u015fletim Sistemlerinde Kerberos ile Kimlik Do\u011frulama”<\/a> makalemizi inceleyebilirsiniz.<\/span><\/p>\n
Ba\u015fka bir makalede g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere\u2026<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bu makalemizde “Linux \u0130\u015fletim Sistemlerinde Kullan\u0131c\u0131 ve Grup Y\u00f6netimi Yap\u0131land\u0131rmas\u0131” konusunu inceleyece\u011fiz. Linux i\u015fletim sistemleri \u00e7ok kullan\u0131c\u0131l\u0131 (multiuser) i\u015fletim sistemi olarak tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Linux i\u015fletim sistemleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan uygulamalar\u0131n bir \u00e7o\u011fuda, sistemle etkile\u015fime ge\u00e7mek ve i\u015flemleri y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in … Okumaya devam et →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[21,290,20,19,442,440,441,436,435,438,437,434,429,431,439,433,425,444,443,445],"class_list":["post-3790","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-unix-linux","tag-h-koray-gunduz","tag-halil-koray-gunduz","tag-koray-gunduz","tag-koraykey","tag-linux-etclogin-defs","tag-linux-etcpasswd","tag-linux-etcshadow","tag-linux-dizin-ve-dosya-izinleri","tag-linux-grup-olusturma","tag-linux-grup-parolasi","tag-linux-kullanici-kilitleme","tag-linux-kullanici-olusturma","tag-linux-kullanici-parolasi-degistirme","tag-linux-kullanici-silme","tag-linux-kullanici-ve-grup-dosyalari","tag-linux-kullanici-ve-grup-yonetimi","tag-linux-kullanici-ve-gruplar","tag-oracle-dizin-olusturma","tag-oracle-kullanici-olusturma","tag-oracle-kullanici-ve-dizin-haklari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.koraykey.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3790","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.koraykey.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.koraykey.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.koraykey.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.koraykey.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3790"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.koraykey.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3790\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.koraykey.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3790"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.koraykey.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3790"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.koraykey.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3790"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}